Opłacalność AI w polskich firmach: technologia czy sposób wdrożenia?
Polskie firmy coraz chętniej inwestują w AI, ale zwrot z tych wydatków trudno zmierzyć. Sprawdź, dlaczego to wdrożenie decyduje o wyniku.
Opłacalność inwestycji w sztuczną inteligencję zależy w dużej mierze od tego, jak firma ją wdroży, a nie tylko od wyboru narzędzia. Na taki wniosek wskazuje raport przygotowany przez BGR Quantic i Microsoft, który analizuje sytuację polskich przedsiębiorstw.
Dlaczego polskie firmy coraz częściej sięgają po AI?
Przedsiębiorstwa z Polski coraz śmielej przeznaczają budżety na rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Najbardziej widocznym efektem jest wzrost produktywności pracowników, który firmy zauważają w codziennej pracy. Zespoły szybciej przygotowują dokumenty, analizują dane i obsługują klientów, co bezpośrednio przekłada się na tempo działania.
Równolegle rośnie liczba pytań zarządów i właścicieli o to, czy te wydatki faktycznie się zwracają. Sama obserwacja, że pracownicy pracują sprawniej, nie wystarcza, by uzasadnić budżet przed działem finansowym.
Czy inwestycja w AI się opłaca? Dlaczego zwrot jest trudny do wykazania
Największym wyzwaniem jest przełożenie poprawy produktywności na konkretne liczby. Oszczędność kilkudziesięciu minut dziennie u jednego pracownika jest łatwa do odczucia, ale trudna do uchwycenia w rachunku wyników. Dochodzi do tego brak jasno zdefiniowanych wskaźników przed startem projektu.
Poniższa tabela pokazuje, gdzie najczęściej pojawiają się trudności przy ocenie opłacalności.
| Obszar | Co firma zwykle obserwuje | Główna trudność |
|---|---|---|
| Produktywność pracowników | Szybsze wykonywanie zadań | Brak bezpośredniego przełożenia na wynik finansowy |
| Wybór technologii | Dostępność i możliwości narzędzi | Narzędzie samo w sobie nie gwarantuje efektu |
| Sposób wdrożenia | Stopień zaangażowania zespołu | Trudno go wyodrębnić z pozostałych czynników |
| Pomiar efektów | Subiektywne oceny użytkowników | Brak punktu odniesienia sprzed wdrożenia |
Z tabeli wynika, że problem leży rzadziej w samej technologii, a częściej w tym, jak i w jakim zakresie została wprowadzona do organizacji.
Technologia czy sposób wdrożenia: co decyduje o wyniku?
Raport BGR Quantic i Microsoftu zwraca uwagę na rozróżnienie między samą technologią a sposobem jej implementacji. To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Firma może kupić dobre narzędzie, a mimo to nie osiągnąć oczekiwanych rezultatów, jeśli nie zmieni procesów i nie przeszkoli zespołu.
Jak przeprowadzić wdrożenie krok po kroku
- Wybierz jeden konkretny proces. Najlepiej taki, który jest powtarzalny i czasochłonny, na przykład przygotowywanie ofert albo streszczanie zgłoszeń.
- Ustal wskaźniki przed startem. Zapisz, ile czasu zajmuje zadanie obecnie, ile błędów się pojawia i jaki jest koszt pracy nad nim.
- Przeprowadź pilotaż. Ogranicz wdrożenie do małej grupy użytkowników, by sprawdzić działanie w realnych warunkach.
- Zadbaj o szkolenie zespołu. Pracownicy, którzy rozumieją możliwości i ograniczenia narzędzia, wykorzystują je efektywniej.
- Porównaj wyniki z punktem wyjścia. Dopiero zestawienie z danymi sprzed wdrożenia pozwala ocenić, czy inwestycja się opłaciła.
Na co uważać przy skalowaniu
Po udanym pilotażu łatwo o pochopne rozszerzenie projektu na całą firmę. Warto wtedy sprawdzić, czy warunki, w których narzędzie działało, da się odtworzyć w innych zespołach. Różnice w procesach i przygotowaniu ludzi potrafią znacząco zmienić wynik.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli odpowiadasz za budżet lub wdrożenia w firmie, pytanie o opłacalność AI warto postawić inaczej: nie czy narzędzie jest dobre, lecz czy jego wdrożenie zostało zaplanowane tak, by dało się je zmierzyć. Zanim podpiszesz kolejną umowę, określ proces, wskaźniki i sposób oceny. Bez tego nawet wyraźny wzrost produktywności pracowników może pozostać niewidoczny w wynikach firmy.
Najczęstsze pytania
Czy inwestycja w AI się opłaca polskim firmom?
Firmy z Polski widzą wzrost produktywności pracowników po wdrożeniu AI, jednak według raportu BGR Quantic i Microsoftu trudno jednoznacznie wykazać zwrot z tych inwestycji. Wynik zależy w dużej mierze od tego, jak rozwiązanie zostanie wdrożone.
Dlaczego trudno policzyć zwrot z inwestycji w sztuczną inteligencję?
Korzyści z AI często rozkładają się na wiele procesów i zespołów, przez co nie zawsze przekładają się bezpośrednio na pozycję w wyniku finansowym. Brak wcześniej ustalonych wskaźników dodatkowo utrudnia ocenę.
Co analizuje raport BGR Quantic i Microsoftu o AI?
Raport bada, czy o opłacalności decyduje sama technologia, czy sposób jej wdrożenia w firmie. Ta druga kwestia okazuje się w praktyce równie istotna.
Od czego zacząć wdrożenie AI w małej lub średniej firmie?
Warto zacząć od jednego, konkretnego procesu, określić z góry wskaźniki sukcesu i przeprowadzić pilotaż przed szerszym wdrożeniem. Dopiero wtedy można rzetelnie porównać efekty z nakładami.
Na podstawie: Gazeta Prawna. Tekst opracowany redakcyjnie.