Robot AGIBOT A2 Ultra: badania UAM nad przyszłością pracy z AI

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza rozpoczął badania nad psychologicznym i społecznym wpływem robotów humanoidalnych i sztucznej inteligencji na pracowników, wykorzystując do tego celu robota AGIBOT A2 Ultra. Projekt realizowany przez Zakład Psychologii Pracy i Organizacji na Wydziale Psychologii i Kognitywistyki ma dostarczyć rzetelnych danych dotyczących relacji człowieka z AI oraz pomóc opracować rozwiązania wspierające odpowiedzialne wdrażanie technologii w różnych sektorach gospodarki.

Dlaczego badania nad robotami i AI są ważne dla pracowników?

Robot AGIBOT A2 Ultra trafił do Laboratorium Tech & Work Psychology Lab na UAM dzięki finansowaniu z programu “Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB). Jego zakup stanowi odpowiedź na rosnące wyzwania związane z automatyzacją w miejscu pracy — nie tylko w przemyśle, ale również w ochronie zdrowia, logistyce, edukacji i usługach.

Rosnąca liczba inteligentnych systemów wspierających lub zastępujących pracowników powoduje, że wiele osób odczuwa niepewność dotyczącą swojej przyszłości zawodowej. W literaturze naukowej coraz częściej opisuje się zjawiska związane z technostresem — stresem wynikającym z konieczności pracy z nowymi technologiami — lękiem przed automatyzacją oraz spadkiem poczucia sprawczości, czyli przekonania, że człowiek ma kontrolę nad swoją pracą i przyszłością.

Dr Jarosław Grobelny z Zakładu Psychologii Pracy i Organizacji UAM podkreśla, że “ciągle zwiększająca się obecność sztucznej inteligencji oraz robotów w naszym życiu, w tym również w pracy, jest niestety nie do uniknięcia. Ciągły kontakt z tym technologiami może prowadzić do wielu trudności, w tym również związanych ze zdrowiem psychicznym”.

Jak robot zmienia możliwości badawcze naukowców?

Dotychczasowe badania dotyczące relacji człowieka z technologią opierały się głównie na deklaracjach uczestników lub hipotetycznych scenariuszach. Takie podejście pozwala analizować opinie, jednak nie zawsze odzwierciedla rzeczywiste zachowania — ludzie często mówią jedno, a robią drugie.

Wykorzystanie fizycznego robota humanoidalnego znacząco zmienia możliwości prowadzenia eksperymentów. Badacze mogą teraz obserwować autentyczne reakcje uczestników podczas bezpośredniego kontaktu z maszyną, analizować ich zachowania w warunkach przypominających rzeczywiste środowisko pracy oraz zbierać dane behawioralne — nie tylko opinie.

Taki projekt stanowi istotny krok w kierunku badań interdyscyplinarnych, łączących psychologię, kognitywistykę, sztuczną inteligencję oraz robotykę. To podejście pozwala na bardziej wiarygodne wyniki i lepsze zrozumienie psychologicznych mechanizmów towarzyszących współpracy ludzi z inteligentnymi robotami.

Jakie obszary badań obejmuje projekt?

Naukowcy z UAM koncentrują się na kilku kluczowych aspektach:

• Emocje i zachowania pojawiające się podczas rzeczywistych interakcji człowieka z robotem
• Wpływ na wykonywanie obowiązków zawodowych — jak obecność inteligentnych maszyn zmienia sposób pracy
• Zdrowie psychiczne pracowników — technostres, lęk i poczucie bezpieczeństwa zawodowego
• Czynniki organizacyjne i społeczne związane z automatyzacją

Projekt nie ogranicza się wyłącznie do eksperymentów w laboratorium. Badacze planują współpracę z partnerami zagranicznymi oraz prowadzenie analiz również w rzeczywistych środowiskach pracy. Połączenie eksperymentów laboratoryjnych z obserwacjami w organizacjach ma umożliwić kompleksową ocenę wyzwań, jakie automatyzacja stawia współczesnym pracownikom i pracodawcom.

Co to oznacza dla biznesu i pracowników?

Wyniki projektu będą cenne dla przedsiębiorstw planujących automatyzację procesów, specjalistów HR oraz twórców systemów AI. Lepsze zrozumienie sposobu, w jaki ludzie reagują na współpracę z robotami, może przełożyć się na:

• Projektowanie technologii bardziej przyjaznych użytkownikom
• Ograniczenie ryzyka negatywnych skutków psychologicznych
• Opracowanie strategii wdrażania AI, które minimalizują technostres
• Przygotowanie pracowników do zmian technologicznych

Dr Grobelny podkreśla, że “rozwój AI i robotów jest nie tylko wyzwaniem technologicznym, ale też społecznym. Dzięki nowemu robotowi możemy obserwować rzeczywiste zachowania ludzi w kontakcie z humanoidalną maszyną i na tej podstawie budować wiedzę, która będzie przydatna zarówno nauce, jak i pracodawcom oraz twórcom nowych technologii”.

Perspektywa na przyszłość

Projekt realizowany na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza wpisuje się w rozwijane tam działania dotyczące społecznych konsekwencji rozwoju nowych technologii. W dobie rosnącej automatyzacji i wszechobecnej sztucznej inteligencji tego typu badania stają się kluczowe dla zbudowania społeczeństwa, które potrafi adaptować się do zmian technologicznych bez popadania w technostres i niepewność.

Robot AGIBOT A2 Ultra to nie tylko narzędzie badawcze — to symbol przemiany w podejściu do nauki o pracy i organizacji. Zamiast teoretyzować o przyszłości, naukowcy obserwują ją na żywo, zbierając dane, które mogą rzeczywiście wpłynąć na to, jak technologia będzie wdrażana w firmach na całym świecie.